Decyzja o przeprowadzce do Danii z dziećmi wiąże się z wieloma wyzwaniami, a jednym z najważniejszych jest zrozumienie lokalnego systemu edukacji. Duńskie podejście do nauczania, stawiające na równość, pracę zespołową, kreatywność i dobrostan ucznia, może znacznie różnić się od tego, co znamy z Polski. Poznanie jego struktury i filozofii jest kluczowe, aby zapewnić dziecku płynne wejście w nowe środowisko i wspierać je na każdym etapie rozwoju.
Duński system edukacyjny jest spójny i dobrze zorganizowany, oferując jasną ścieżkę od najmłodszych lat aż po studia wyższe. W tym kompleksowym przewodniku, przygotowanym przez redakcję podatkiwdanii.dk, przedstawiamy poszczególne etapy kształcenia, aby pomóc polskim rodzicom odnaleźć się w duńskiej rzeczywistości szkolnej.
Dagtilbud – opieka i edukacja najmłodszych (0-6 lat)
Pierwszy etap kontaktu dziecka z systemem edukacyjnym to tzw. Dagtilbud, czyli oferta opieki dziennej. Choć nie jest obowiązkowa, korzysta z niej ponad 90% duńskich dzieci[5]. Kładzie się tu nacisk na naukę poprzez zabawę, rozwój kompetencji społecznych, językowych i motorycznych. Dostępne są różne formy opieki:
-
Vuggestue (żłobek): Dla dzieci w wieku od 6 miesięcy do około 3 lat.
-
Børnehave (przedszkole): Dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat.
-
Dagpleje (opiekun dzienny): Opieka w małej grupie w domu prywatnym certyfikowanego opiekuna.
Wszystkie te placówki są w dużej mierze finansowane przez państwo, a opłaty rodziców są relatywnie niskie i uzależnione od dochodów.
Folkeskole – serce duńskiej edukacji (6-16 lat)
Obowiązek edukacyjny w Danii rozpoczyna się w wieku 6 lat i trwa 10 lat[6]. Jego podstawę stanowi Folkeskole, czyli publiczna szkoła podstawowa i średnia I stopnia. Obejmuje ona klasę „0” (zerówkę, tzw. børnehaveklasse) oraz klasy od 1 do 9. Istnieje również możliwość uczęszczania do nieobowiązkowej klasy 10, która daje czas na podjęcie decyzji o dalszej ścieżce kształcenia. Filozofia Folkeskole opiera się na dialogu, pracy w grupach i realizacji projektów[5]. System oceniania pojawia się dopiero w starszych klasach, a przez większość edukacji nie ma egzaminów zewnętrznych, co minimalizuje stres i presję.
Edukacja ponadpodstawowa (Ungdomsuddannelser)
Po ukończeniu Folkeskole, młodzież ma do wyboru dwie główne ścieżki dalszej nauki:
-
Edukacja ogólnokształcąca (Gymnasiale uddannelser): Trwa zazwyczaj 3 lata i przygotowuje do podjęcia studiów wyższych. Najpopularniejsze typy to STX (ukierunkowanie ogólne), HHX (profil biznesowy), HTX (profil techniczny) i HF (dwuletni, bardziej elastyczny kurs).
-
Kształcenie zawodowe (Erhvervsuddannelser – EUD): To ścieżka dla tych, którzy chcą szybko zdobyć konkretny zawód. Łączy naukę w szkole z praktykami w firmach i trwa od 2 do 5 lat. Przygotowuje do pracy m.in. w rzemiośle, handlu, przemyśle czy usługach.
Wybór odpowiedniej ścieżki to ważna decyzja, która wpływa na przyszłą karierę i finanse. Planowanie przyszłości finansowej dziecka to proces, który zaczyna się wcześnie. Zrozumienie, jak działa system, pozwala podejmować lepsze decyzje. Kiedy dziecko dorośnie i wejdzie na rynek pracy, wiedza z portalu podatkiwdanii.dk okaże się bezcenna. A jeśli zdecyduje się na założenie własnej firmy, wsparcie ekspertów z AJ Økonomi Og Regnskab pomoże mu w bezpiecznym starcie.
Szkolnictwo wyższe (Videregående uddannelser)
Dania słynie z wysokiego poziomu i dostępności szkolnictwa wyższego. Studia na publicznych uczelniach są bezpłatne dla obywateli UE. Duńscy studenci mogą również liczyć na wsparcie finansowe od państwa w postaci grantu SU (Statens Uddannelsesstøtte). Uczelnie dzielą się na uniwersytety (fokus na badania naukowe), kolegia uniwersyteckie (University Colleges – profil praktyczny, tzw. Professionsbachelor) oraz akademie biznesu (Erhvervsakademier – krótkie, praktyczne kierunki). Przemyślane planowanie edukacji to najlepsza inwestycja w przyszłość. Jako eksperci finansowi z AJ Økonomi Og Regnskab, wiemy, jak ważna jest długofalowa perspektywa, zarówno w edukacji, jak i w finansach.
